Вкупно посетители

МЕРКА ДИВЕРЗИФИКАЦИЈА НА ФАРМИТЕ И РАЗВОЈ НА БИЗНИСИ

  1. Корисници

Корисници кои може да аплицираат и да користат поддршка во рамките на оваа мерка се физички лица, правни лица и задруги.

Физички лица регистрирани дека живеат во рурална област или имаат регистрирано економска активност во  рурална област како што се:

  • физичко лице кое е регистрирано како занаетчија во Регистарот на занаетчии, согласно Законот за занаетчиска дејност за активности за кои е предложена инвестицијата:
  • физичко лице кое е регистрирано како угостител (вклучувајќи сместување) согласно прописите за угостителска и туристичка дејност, за активностите за кои е предложена инвестицијата;
  • физичко лице кое е регистрирано како трговец поединец во Централниот регистар согласно Законот за трговски друштва;
  • физичко лице регистрирано во Единствениот регистар на земјоделските стопанства како претставник на земјоделско стопанство, или друг член на земјоделското домаќинство кои живеат на истата адреса која е седиште на земјоделското стопанство и може да биде во урбана или рурална област и
  • физичко лице регистрирано како индивидуален земјоделски производител во Регистарот на земјоделски производители во Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство или во Фонд за пензиско и инвалидиско осигурување. Индивидуалениот земјоделски производител е регистриран како семејно земјоделско стопанство во Регистарот на фарми и неговото/нејзиното седиште може да биде во урбана или рурална област.

Физички лица кои предлагаат нови инвестиции за стапување во економски активности во руралните области се прифатливи за поддршка во рамките на оваа мерка се предмет на исполнување на специфичните барања на крајот на инвестицијата, особено ако:

  • поседува докажани професионални способности преку стручно образование или стручна обука или друг професионално признат сертификат за одделна економска не-земјоделска дејност;
  • се обврзе да  води сметководствени книги за индивидуални економски активности во текот на спроведувањето на проектот и
  • се обврзе дека на крајот на инвестицијата (пред поднесување на конечното барањето за исплата) ќе ја регистрира економската активност како занаетчија, угостител или трговец поединец или правно лице во општината каде што се наоѓа рурална област.

Правни лица кои се регистрирани во Централниот регистар  како микро и мали претпријатија согласно категоризацијата на претпријатија дадена како Прилог четири од оваа програма.

Новоформираните претпријатија ќе се оценуваат врз основа на големината која се очекува да се постигне предложена во деловениот план.

Задруга која е регистрирана во Централниот регистар, согласно Законот за задруги која првенствено се занимава со земјоделска дејност, собирање на шумски производи, преработка на земјоделски и шумски производи,  маркетинг на земјоделски производи и/или услуги поврзани директно со земјоделски и шумски активности.

  1. Ограничувања и демаркација со други мерки од програмата

Со цел подобро насочување на инвестициската поддршка и да се постигне демаркација помеѓу мерките во рамките на оваа програма, корисниците ќе бидат предмет на следниве ограничувања во рамките на оваа мерка:

Земјоделските стопанства-правни лица и задругите –правни лица не се прифатливи за поддршка за инвестициите во преработка и маркетинг на земјоделски производи, бидејќи оваа поддршка е обезбедена под мерките „Инвестиции во материјални средства на земјоделските стопанства“ и „Инвестиции во материјални средства за преработка и маркетинг на земјоделски и рибни производи”.

Поддршка не може да се одобри  за правни лица  во случај нивниот капитал да е во сопственост на јавни претпријатија, органи на државна управа или од страна на државата со повеќе од 25%. Во одредени случаи каде се смета за соодветно врз основа на националното законодавство, Телото за управување со ИПАРД може да побара од Европската комисија да одлучи исклучок од овој услов преку доставување на образложено барање

Правни лица – мали претпријатија не се прифатливи за поддршка во оние приоритетни сектори за кои поддршката е предвидена во рамки на мерката „Инвестиции во материјални средства за преработка и маркетинг на земјоделски и рибни производи” како што се: млеко и млечни производи, месо и месни производи (вклучувајќки јајца и живина); овошје и зеленчук (вклучително компири, печурки и легуминози); житарици, мелнични и скробни производи;  растителни и животински масла и масти; шира, вино и оцет.

  1. Општи критериуми за прифатливост

Сите баратели потребно е да достават барање за користење на средства од ИПАРД II програмата придружено со сите потребни општи и посебни документи и технички предлог проект или  деловен план.

Барателот – физичкото лице, при аплицирање за поддршка треба да биде регистрирано како претставник на семејно земјоделско стопанство или негов член во Регистарот на земјоделски стопанства на Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство и во Регистарот на земјоделски производители на Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство или во Фондот за пензиско и инвалидско осигурување во случај на индивидуален земјоделски производител.

Барателот – физичко лице занаетчија, при поднесување на барањето за поддршка, треба да поднесе документ дека е регистриран во Регистарот на занаетчии за вршење на економска активност која се однесува на проектот пред датумот на поднесување на барањето.

Барателот – физичко лице регистрирано за угостителство (вклучително и туристичко сместување) при аплицирање за поддршка, треба да достави документ дека е регистриран согласно прописите за вршење угостителска и турстичка дејност  пред датумот на поднесување на барањето .

Барателот – физичко лице кое предлага нови инвестиции за стапување во економски активности во руралните области доставува правна или нотарски заверена изјава за обврската за регистрирање на економската активност како занаетчија, угостител или трговец поединец во општината каде што рурална област се наоѓа пред поднесување на конечното барање за исплата.

Барателот – правно лице треба да биде регистрирано во Централниот регистар, пред датумот на поднесување на барањето.

Барателот – задруга треба да биде регистрирана како задруга во Централниот регистар, пред датумот на поднесување на барањето.

Барателот- задруга која се занимава со земјоделска дејност треба да биде признаена согласно Законот за земјоделски задруги и да е регистрирана во Регистарот на земјоделски задруги на Министерство за земјоделство, шумарство и водостопанство пред датумот на поднесување на барањето.

Инвестициите треба да се реализираат на имот кој е во сопственост на барателот. Во случај на инвестициски проекти, кои се реализираат на имот кој не е во сопственост на барателот се доставува договор за  право на користење или друг документ со кој се докажува право на користење на имотот на кој  се реализира инвестицијата, за период од најмалку седум години од денот на аплицирање за поддршката.

Барателот – физичко лице треба да обезбеди потврда, документ за докажување на  професионална стручност за одделна економска не-земјоделска дејност со најмалку средно образование или високо образование или стручно образование и стручна обука со диплома / уверение. Кандидатите кои не ги исполнуваат условите, на крајот на инвестицијата треба да обезбедат сертификат за обука кој е издаден од страна на релевантните стручни институции за обука, едукативни и истражувачки институции, вклучувајќи ја листата на присуства на модули за обука во врска со инвестициите.

Најмалку едно одговорно лице на индивидуалниот земјоделски производител, правното лице или земјоделската задруга треба да е во редовен работен однос или да биде ангажиран под договор со времетраење од не помалку од пет години. Физичките лица треба да бидат постојано вработени како трговци поединци, занаетчии или угостители. Во случај на нови инвестиции овој услов треба да се постигне пред поднесувањето на конечното барање за исплата, односно откако инвестицијата е оперативна.

Национални стандарди кои треба да исполнат

Корисникот треба да ги исполнува релевантните национални стандарди за заштита на животната средина, јавното здравје и заштита при работа на крајот на реализацијата на инвестицијата.

Во однос на специфичните поддржани економски активности ќе се применуваат следниве минимални национални стандарди:

  • за инвестиции во руралниот туризам, ќе се однесуваат барањата од прописите за туризам, угостителство и безбедност на храна;
  • за инвестиции поврзани со обработка на храна вклучително и преработка на шумски производи, ќе се однесуваат барањата од прописите за безбедност на храна;
  • за инвестиции поврзани со собирање на шумски производи, (освен преработка на шумски производи) и  дрвосеча ќе се применуваат барањата од прописите за шумарство;
  • за инвестиции поврзани со занаетчиство ќе се применуваат барањата од прописите за занаетчиство;
  • за инвестиции поврзани со ветеринарните услуги, ќе се применуваат барањата од прописите за ветеринарно здравство;
  • за производство на производи за заштита на растенијата и / или ѓубрива, ќе се применуваат условите од прописите за здравјето на растенијата и за ѓубрива и
  • за производство на козметички производи ќе се применува барањата од прописите за безбедност на козметичките производи.

Документот кој потврдува почитување на важечки национални минимални стандарди,  претставува задолжителен дел од конечното барање за исплата.

Документот кој потврдува исполнување на важечките национални минимални стандарди треба да  се издадени од страна на следниве надлежните органи:

  • Агенција за храна и ветеринарство, за почитување на јавното здравје согласно Законот за безбедност на храната кој се применува за целото производството на храна и угостителство и Законот за безбедност на козметички производи за инвестиции во производство на непрехрамбените производи и Законот за ветеринарно здравство за инвестиции во ветеринарните служби;
  • општините или Министерство за животна средина и просторно планирање, за стандарди за заштита на животната средина согласно Законот за животната средина (за инвестиции поврзани со изградба на нови објекти, предмет на барањата од прописите заградење );
  • Министерство за економија и/или Министерство за животна средина и просторно планирање за производство на енергија од обновливи извори, предмет на барањата прописите за производство и дистрибуција на енергија и
  • Инспекторатот за труд, за исполнување на стандарди согласно прописите за заштита при работа.

Издадените документи за проценка на усогласеноста на проектот во однос на важечките национални минимални стандарди треба да се направат и врз основа на претходна проценка на  проектот и од самиот барател каде што е соодветно.

Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој може да  добие документ за проценка на усоглсеност а или потврда за исполнување на важечките национални минимални стандарди службено, односно преку пристап до електронска евиденција или писмено преку барање до надлежните органи одговорни за соодветните стандарди. Листата на документи кои го потврдуваат исполнувањето на важечките национални минимални стандарди кои Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој ги добива  службено ќе бидат дел од Упатството за корисници.

Целосната и ажурирана листа на национални стандарди кои се во сила и нивната усогласеност со стандардите на ЕУ (каде што е релевантно) ќе биде утврдена од страна на Телото за управување со ИПАРД во однос на прифатливите инвестициски активности и приоритетниот сектор од оваа мерка. Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој ќе ја објавува листата кога ќе биде направена промена. Ажурираната листа ќе биде составен дел од Упатството за корисници.

  1. Посебни критериуми за прифатливост

Проекти кои се однесуваат на инвестиции во изградба/реконструкција на објекти за туристички цели треба да се градат во стил прилагоден на стилот со традиционалната архитектура на руралната област, што треба да се покаже преку техничките цртежи и дизајн од страна на овластени архитекти, поддржани со фотографски докази за постоечкиот традиционален градежен стил.

За инвестициите во рурален туризам и/или угостителство предложени од страна на физичко лице, постигнатиот капацитет за внатрешно сместување не треба да биде повеќе од 10 соби во кои треба да се сместат најмногу 20 луѓе (со исклучок на дополнителни кревети за деца), за сместување на отворено, капацитетот кој ќе се постигне треба да биде од најмногу 10 сместувачки единици или да се сместат 30 гости истовремено и да се послужат 50 луѓе.

За инвестиции во рурален туризам и/или угостителство предложени од страна на правни лица, постигнатиот капацитет за внатрешно сместување не треба да биде повеќе од 20 соби (за да се сместат најмногу 50 луѓе), капацитетот за сместување на отворено треба да биде од најмногу 30 сместувачки единици или да се сместат 90 гости и истовремено и да се послужат најмногу 70 гости со храна.

  1. Економската одржливост на корисникот

Помош може да биде доделена на корисници, чии инвестициони проекти покажуваат финансиска/економска одржливост. Економската и финансиската одржливост ќе се оценува врз основа на технички предлог проект или деловен план.

Во случај на проекти кои имаат вкупен буџет под 50.000 евра, финансиската одржливост треба да се покаже преку технички предлог проект.

Во случај на проекти кои имаат вкупен буџет од над 50.000 евра, економската одржливост треба да се демонстрира преку деловен план.

Барателот треба да покаже можности за континуитет на работењето во текот на најмалку пет години по реализација на инвестицијата.

Обрасци за технички предлог проект и деловен план придружени со упатства за пополнување на обрасците и најниска / највисока вредност на финансиските и економските критериуми за одржливост како и  методологијата на пресметка се изготвува  и објавува од страна на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој, како дел од специфичните пакети за барање на користење на средства од ИПАРД II.

  1. Приоритетни сектори поддржани со оваа мерка

Мерката е наменета за следните приоритетни сектори:

  1. Алтернативно земјоделско производство:
  • одгледување на печурки и тартуфи;
  • хортикултура (расадници и одгледување на цвеќе и цветни папки, украсни растенија, дрва);
  • производство на семенски и саден материјал;
  • одгледување на зајаци;
  • одгледување на полжави;
  • одгледување на птици за јајца и месо – патки, гуски, мисирки, тетреби, ноеви, емуа и бисерки;
  • одгледување на дивеч;
  • пчеларството;
  • одгледување на растенија, семиња, и други зачини и ароматични растенија;
  • насади на дрвја за дрвена граѓа и био-маса (брзо растечки) и
  • аквакултурни фарми за слатководна риба.
  1. Производство на прехрамбени производи и пијалоци,
  2. Производство на не-прехрамбени производи
  3. Занаетчиски дејности, кои се во согласност со Правилникот за определување на дејности кои можат да ги вршат занаетчиите
  4. Обезбедување на услуги во земјоделството:
  • воспоставување и унапредување на ветеринарните служби;
  • воспоставување и реновирање на работилници за одржување и поправка на земјоделска механизација, машини и опрема и
  • воспоставување на услуги за изнајмување на земјоделска механизација и машини
  1. Развој на услуги за руралното население:
  • услуги за поправка и одржување;
  • услуги за теренско одржување;
  • услуги за грижа на домашни миленичиња;
  • услуги за престој и нега;
  • услуги за дневно згрижување на деца;
  • обука и образовни центри за било која професија, хоби или самостојно развојна  цел, спорт и рекреација, услуги за поддршка на образование, информатички центри;
  • транспортни услуги и
  • кино, локална радиодифузија, локална телевизија.
  1. Промоција на руралниот туризам:
  • туристичко сместување – сместување во внатрешен простор (соби, апартмани, ноќевање и појадок, само-угостителски колиби) и сместување на отворено (кампови, бунгалови, камп-приколки);
  • угостителска дејност (готвење и служење на храна);
  • комбинирани услуги – сместување и угостителски услуги;
  • обезбедување на соби за дегустација / продажба за директен маркетинг на производите;
  • рурални музеи (згради и изложбени предмети за разгледување на историски, природни, традиционални, образовни, земјоделски и други добра од руралните области, како и ботанички и зоолошки градини);
  • обезбедување на простории за семинари и обуки, едукативни фарми и
  • обезбедување на рекреативни активности за туристите.
  1. Производство и продажба на обновливите извори на енергија:
  • соларна енергија, ветер, вода, геотермална енергија;
  • преработка на растителни и животински производи од примарна и секундарна биомаса, освен биомаса од рибни производи;
  • преработка на земјоделски производи за производство на био-гориво;
  • преработка на шумска биомаса и
  • производство на енергија од обновливи извори за потребите на инвестиции во приоритетните сектори поддржани со оваа мерка само за потребите за сопствена потрошувачка.
  1. Вид на прифатливи инвестици

Поддршка ќе биде дадена за инвестиции во материјални средства за воспоставување/модернизација на алтернативно земјоделско производство на фарми. Поддршка ќе биде доделена и за предложени инвестиции за диверзификација на економските активности во руралните области кои се однесуваат на шумарството и преработка на храна, а не се поддржани во рамките на мерките „Инвестиции во материјални средства на земјоделски стопанства” и „Инвестиции во материјални средства за преработка и маркетинг на земјоделски и рибни производи ” и чиј краен производ не е во Анекс I од Договорот (како што е прикажано во Прилог 7 од Програмата).

Следниве видови на инвестиции се опфатени со оваа мерка:

  1. Изградба или реконструкција на објекти и друг недвижен имот кој се користи за прифатливите економски активности (како што се: згради за одгледување на растенија/производство, магацини, објекти за услуги, сместување, угостителство, придружни спортски објекти), помошни објекти (на пример складишта за суровини, објекти за подготовка на материјал, продажни места и санитарни барања), вклучувајќи ги и оние кои се користат за безбедност при работа и за заштита на животната средина (на пример третман на отпад, магацини за биомаса и недвижен имот за третман на вода/отпадни води) и потребна опрема.
  2. Набавка и/или инсталирање на нови машини, земјоделска механизација и опрема / инструменти, поврзани со прифатлива економска активност.
  3. Набавка на наменски транспортни резервари и приколки за превоз на суровините и/или производи (како приколки со ладење за превоз на производство, транспорт на опрема за биомаса).
  1. Набавка на повеќегодишни дрвја и растенија (со исклучок на семе, саден материјал и мицелиум), вклучувајќи медоносни дрва билки, семиња, и други зачинести и ароматични растенија, дрва за граѓа, кратки нискостеблени и други брзо-растечки видови, дрвја за  биоенергетски цели, украсни растенија и украсни дрвја (вклучувајќи и помошни постројки).
  2. Набавка и/или инсталирање на нови машини и/или опрема за заштита на животната средина (енергетска ефикасност, контролирани климатски услови, третман на отпад и нус-производи и валоризација, третман на отпадна вода/канализација, преработка на животинска или растителна примарна и секундарна биомаса), вклучувајќи и обезбедување на електрична енергија и/или греење со користење обновливи ресурси.
  3. Инфраструктурата на имотот на кој се реализира инвестицијата, вклучувајќи изградба и реконструкција на патишта за внатрешно поврзување, патеки, инсталации за снабдување со електрична енергија, водоснабдување и канализациони системи, пумпни станици, артески бунари, оградување итн. и подобрување на надворешните области на имотот, за задоволување на потребите на економските активности и услуги;

Прифатливи трошоци во рамки на оваа мерка  се:

(а)  Материјални вложувања:

  • набавка на градежни материјали и елементи за изградба или реконструкција на згради и објекти;
  • набавка на нови машини и опрема;
  • набавка на нова земјоделска механизација и
  • набавка на повеќегодишни садници (освен хибриди).

(б) Нематеријални вложувања

  • постигнување согласност со меѓународно признаени стандарди:
    • воведување на системи за управување во претпријатијата (на пример ISO 9000:2005; ISO 9001:2000; ISO 14001:2004 (EMAS); ISO 900; ISO / ТR 10013:2001; ISO 19011:2002; ISO 27001; вклучувајќи ИТ -основни системи, итн);
    • подготовка за сертификација под НАССР (Анализа на опасност на критични контролни точки);
    • исполнување на Добра производна пракса (ДПП) во претпријатијата.
  • стекнување на патентни права и лиценци
  • компјутерски софтвер вклучувајќи софтверски лиценци
  • инсталација на машини и опрема (со исклучок на сервисер)
  • изградба / реконструкција (вклучувајќи технички надзор) и
  • услуги за садење и обновување на насади.

(в) Општи трошоци

  • подготовка на техничка документација, градежни планови и придружни студии;
  • подготовка на деловен план: пресметки на трошоци, анализи, анализи на пазарот, маркетинг анализи;
  • подготовка на проценка на животната средина и
  • пправување со проекти

(г) Трошоци за специфични информативни и рекламни активности на ниво на проект, кои се под надлежност на  корисниците:

  • билборди;
  • плакати и
  • налепници

Општите трошоци како што се надоместоците за архитекти и инженери и консултанти, физибилити студии, стекнување на патентни права и лиценци не може да надминат 12% од вкупните прифатливи трошоци на инвестицијата. Специфични пониски стапки на поединечни ставки може да се утврдат во зависност од типот на инвестицијата.

Прифатливите трошоци треба да бидат утврдени и детално наведени во „Листа на прифатливи трошоци за мерка Диверзификација на фарми и развој на бизниси“  која се одобрува од страна на Европската комисија.

Правила за потекло на трошоците

Сите набавки реализирани со средства од оваа програма треба да потекнуваат од прифатлива земја и тоа:

  • Земји членки на ЕУ, земји кандидати за ЕУ наведени во Анекс I на Регулативата (EУ) бр. 231/2014, договорни страни на Договорот за Европската економска област и партнерските земји опфатени со Европскиот инструмент за соседство (ЕНИ) и
  • Земји за кои е воспоставен реципрочен пристап до надворешната помош од страна на Европската комисија во согласност со условите утврдени во точка (е) од член 9 (1) од Регулативата (EУ) бр 236/2014.

Доколку износот на набавката е под 100.000 евра во денарска противредност  правилата за потекло не се применуваат.

Tрошоци кои не се прифатливи во рамки на оваа мерка:

(а)даноци, вклучувајќи данок на додадена вредност; освен неповратен данок на додадена вредност кога е товар на корисниците освен лицата кои не подлежат на оданочување согласно прописите за данок на додадена вредност;

(б)царини и увозни давачки, или некои други давачки што имаат еднаков ефект;

(в)купување, изнајмување или закуп на земја и постојни објекти, независно од тоа дали закупот резултира пренесување на сопственоста на закупецот;

(г)парични казни, финансиски казни и трошоци од судски спорови, камата на долг;

(д)оперативни трошоци;

(ѓ)користени машини и опрема;

(е)банкарски трошоци, трошоци за гаранции и слични давачки;

(ж)трошоци за менување валута, давачки и загуби во размена поврзани со ИПАРД евро сметката, како и други чисто финансиски трошоци;

(з)придонеси во натура;

(ѕ)купување на права за земјоделско производство,  набавка на животни, годишни растенија и нивно засадување;

(к)секое одржување, амортизирање и трошоци за наем и

(ј)секој трошок настанат од јавната администрација во управување и спроведување на помошта, имено оние на управувачката и оперативната структура и, особено, режиски трошоци, наеми и плати на персоналот ангажиран за активности на управување, спроведување, мониторинг и контрола.

  1. Висина на поддршка

Финансиската поддршка или вкупните јавни трошоци (75% фондовите на ЕУ + 25% национално кофинансирање) кои се исплаќаат во вид на кофинансирање на инвестицијата во рамки на оваа мерка нема да ја надминуваат стапката од 65% од вкупните прифатливи трошоци на инвестицијата.

Најниска вредност на вкупни прифатливи трошоци за инвестициски проект изнесува 1.500 евра во денарска противредност.

Највисока вредност на вкупни прифатливи трошоци за инвестициски  проект не треба да надминува 1.000.000 евра во денарска противредност.

Во случај на инвестициски проект за постројки за производство и продажба на енергија произведена од обновливи извори, вкупните прифатливи трошоци не треба да надминат  3.000.000 евра во денарска противредност.

Максималната вкупна помош која може да биде доделена на еден корисник во рамки на оваа мерка е 1.500.000 евра во денарска проитвредност за целиот период на спроведувањето на оваа програма.

  1. Спроведување на мерката

Поддржаната инвестиција од оваа мерка треба да е во руралните подрачја. Листата на рурални подрачја дадена во Прилог 1 кој е составен дел од оваа програма.

Спроведувањето на оваа мерка започнува со објавување на јавен повик за доставување на барање за користење средства од ИПАРД II програмата од страна на  Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој.

Пакетот за потребни документи за доставување на барање за користење на средства во рамки на оваа мерка (вклучувајќи Упатство за корисници, листа на потребни документи,  обрасци на технички предлог проект/деловен план, упатства за пополнување на формулари и други насоки за корисници) ќе биде објавен во електронска форма на веб-страницата на Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој и во печатена форма.

Постапката за одобрување на барањето за користење на финансиски средства од ИПАРД II програмата за мерка „Диверзификација на фарми и развој на бизниси“ не треба да надминува шест месеци од денот на поднесувањето на барањето. Доколку барањето се проверува од страна на посебни служби, проценката на проектот или барањето ќе се одложи се додека релевантните служби не ги достават своите заклучоци или ставови.

Во случаи кога бараниот износ за финансиска поддршка од пристигнатите  прифатливи барања е поголем од достапните финансиски средства во рамки на оваа мерка, ќе се пристапи кон рангирање на добиените прифатливи барања согласно критериумите за рангирање пропишани со оваа мерка.

Барателите на средства во рамки на оваа мерка ќе бидат одбиени доколку:

  • не ги исполнуваат критериумите за прифатливост;
  • трошоците не може да се утврдат како прифатливи и
  • проектот не е одржлив.

Прифатливите инвестици ќе бидат предмет на контроли на лице место за да се утврди фактичката состојба споредбено со барањето: дали инвестицијата е веќе започната и/или настанало плаќање, дали податоците во доставените документи одговараат на реалната состојба и други мерења.

Со започнување на реализирање на инвестицијата може да се почне откако Договорот за финансиска подршка помеѓу Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој и корисникот е потпишан.

Исплатата на корисникот се врши по достава на барање за исплата/и, а врз основа на декларации за трошоците направени од страна на корисникот и потврдено со оргиналните сметкопотврди/фактури.

Нема да се изврши плаќање на корисник или нивен претставник доколку е утврдено дека тие вештачки ги создале потребните услови за добивање исплата со цел да се оствари корист во спротивност со целите на поддршката предвидени преку оваа мерка

За инвестици кои вклучуваата набавка на машини и опрема, исплатата ќе се врши како единствена исплата на крајот на инвестицијата. За инвестиции кои вклучуваат активности за изградба/реконструкција, исплатата може да се направи на  две рати по избор на корисникот, утврдени во Договорот за финансиска поддршка склучен со Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој.

Инвестицијата за која корисникот добил поддршка не смее да се подложи на значителна измена во рок од пет години од денот кога е добиена конечната исплата. Значителни измени на инвестиции се оние кои резултираат со:

– престанок или изнесување на кофинансираните производни активности надвор од територијата на Република Македонија;

– промена во сопственоста на дел од инвестицијата со која се дава на фирма или јавно претпријатие или орган на државна управа несоодветна корист или

– суштинска промена која влијае на природата на инвестицијата, целите или условите за спроведување што ќе резултира со загрозување на нејзините оргинални цели.

Онаму каде што се бара со договорните обврски помеѓу Агенцијата за финансиска поддршка во земјоделството и руралниот развој и корисникот или со одредбите на Секторската спогодба, по исплатата на државната помош се врши контрола на корисниците да се утврди дали условите за прифатливост и се почитувани. Овие контроли ќе се вршат во период од пет години од денот на последната исплата на поддршката.

Корисниците може да поднесат повеќе барања во рамките на оваа мерка во текот на периодот на спроведување на програмата, под услов максималната вкупна поддршка да не е надмината и претходните инвестици да се успешно завршени, односно корисникот да ја има примено конечната исплата.